Een van de jongeren die zich in het Siraro district actief inzette tegen htps was Micha. Hij was ook een van de studenten die in juni naar Nederland kwam om te kijken hoe wij hier voorlichting geven. In Ethiopië droeg hij een zelfgeschreven gedicht voor over meisjesbesnijdenis. Terwijl hij het voordraagt, zie je soms mensen iets in zijn zak stoppen. Dit is geld. Hetzelfde gebeurt met de meisjes die zongen. De gemeenschap doet dit om de Youth Club en de school te steunen. Zijn Engels is overigens in Nederland met sprongen vooruit gegaan.
Naar Den Haag, in traditionele kleding!
Dinsdagmorgen werden we blij verrast toen de Ethiopische gasten de deur van hun appartementen open deden; geheel in traditionele Oromo-kleding gingen we op weg naar Den Haag voor een ontmoeting op het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Onderweg en in de trein hadden onze gasten veel bekijks en mensen gaven spontaan complimenten en vroegen waar ze vandaan kwamen. Het bezoek aan het ministerie was goed, Berhanu kreeg uitgebreid de gelegenheid de projecten en goede resultaten van hun werk in Ethiopië toe te lichten en de medewerkers van BuZa en VWS beaamden dat we nog veel kunnen leren van de Ethiopische aanpak en dat meer aandacht voor het onderwerp binnen Nederlandse context nodig is. Voor een uitgebreid verslag van het bezoek kun je kijken op de website van IS Magazine, Sanne Terlingen (journaliste) was aanwezig en schreef het artikel. Daarna was het tijd voor een bezoek aan Kinderpostzegels, de stichting die zowel de Ethiopische organisaties ADAA en ICEDA en ons steunt en de uitwisseling mogelijk maakt. Alle medewerkers van SKN werden tijdens een educatieve lunch op de hoogte gebracht van de activiteiten die de organisaties dankzij Kinderpostzegels kunnen uitvoeren. Uiteraard hoorden daar foto’s van ons bezoek aan Ethiopië bij, die we zelf ook nog niet hadden gezien! De middag ging verder in Leiden, waar we presentaties kregen over de Kinder- en Jongeren Rechtswinkel en Defence for Children. Tijdens de presentaties ging het met name over de rechten van kinderen en hoe deze, ook in Nederland, geschonden worden. Dit riep bij jongeren verschillende vragen op; worden kinderen in Nederland ook wel eens geslagen? En wat gebeurt er als een kind een ouder slaat? Heel bijzonder was het voor de Ethiopische jongeren om een exemplaar te krijgen van het Right! magazine, aangezien er een artikel met foto’s over de uitwisseling in stond. Het zien van hun eigen gezichten in een blad toverde in eerste instantie verbaasde gezichten en later een trotse glimlach tevoorschijn. De dag werd afgesloten met een toeristische wandeling door het (historische) centrum van Leiden en een diner met heerlijke injera in een Eritrees restaurant.
Artikel IS
“Elke 15 seconden wordt ergens op de wereld een meisje besneden, dat zijn bijna 6.000 meisjes per dag, 2 miljoen meisjes per jaar, schat de World Health Organisation (WHO).
De wereldwijde aandacht gaat uit naar armoede en economische ontwikkeling, en soms naar vrouwen in conflictgebieden als Afghanistan en Congo. Ondertussen is driekwart van de vrouwen in Ethiopië genitaal verminkt. Vijf jongeren uit Ethiopië willen dit probleem ook in Nederland op de kaart zetten.”
IS Magazine van Internationale Samenwerking heeft een mooi artikel geplaatst over de komst van de Ethiopische jongeren.
Lees de rest van het artikel hier.
Een eerste dag Nederland
Gisterenmiddag zijn dan eindelijk onze Ethiopische gasten aangekomen: vijf jongeren (4 meiden en een jongen) en twee begeleiders (Berhanu, directeur van ADAA en Meseret, medewerkster bij het nationale radiostation Radio Fana). Vlak na aankomst waren er al genoeg nieuwe indrukken; de trein, de fietsen, het platte landschap, hun hotelkamers en de zon die maar niet onder ging. Na gisteravond de eerste maaltijd te hebben genuttigd in een pizzeria, wat voor de jongeren een geheel nieuwe belevenis was in alle opzichten, zijn we vanochtend fris begonnen met een officieel welkom bij Pharos. Daarna hebben medewerkers van Pharos presentaties gegeven over de organisatie, meisjesbesnijdenis in Nederland en de activiteiten van Pharos op dat gebied, het ‘naar school gaan’ in Nederland en verschillen en overeenkomsten tussen Ethiopië en Nederland op het gebied van bijvoorbeeld school, gezinsleven, omgang van jongeren met docenten/ouders en woonsituaties. ’s Middags hebben we een kijkje genomen in de Domkerk, een wandeling gemaakt door het centrum van Utrecht en typisch Nederlands gegeten: appelpannenkoeken! We hebben een mooi programma voor de boeg de komende week en het is nu al duidelijk dat ook de terugkomst van de Ethiopiërs ook voor ons een hele ervaring zal zijn. Laat staan voor onze gasten. De begeleiders vertelden ons vandaag dat ze nu al een enorm verschil zien in de houding van de jongeren vergeleken met 3 dagen geleden; ze zijn opener, steeds meer zichzelf en al een stuk minder verlegen dan in het begin. Heel leuk om te zien ook dat ze onderling veel lol hebben met elkaar en hun ogen uit kijken. We zullen weer veel gaan schrijven over alles wat we leren en beleven de komende dagen, met bijbehorende foto’s uiteraard.
Ethiopian village fights against female circumcision
Tijdens een van onze bezoeken aan de gemeenschap in het Siraro district, was Luc van Kemenade, journalist van de Wereldomroep mee om verslag te doen. We waren te gast tijdens een community conversation waarbij vrouwen en mannen uit het dorp voorlichting kregen over onder meer meisjesbesnijdenis en belangrijke personen uit de gemeenschap hun zegje konden doen. Zo waren aanwezig de religieuse leiders, maar ook ex-besnijdsters die hun praktijken hadden opgegeven nadat zij waren voorgelicht over de gevaren van besnijdenis.
Het artikel is een mooi verslag geworden van wat zich die ochtend afspeelde en wat de betrokken personen te vertellen hebben.
Lees het artikel hier.
Afrikaanse kinderen laten hun stem horen
Kinderrechten staan in Ethiopië nog in de kinderschoenen. Daarom zijn er meerdere organisaties die zich bezig houden met de rechten van het kind, zoals het African Child Policy Forum (ACPF). Een onafhankelijke, Pan-Afrikaanse organisatie, die zich voornamelijk bezighoudt met onderzoek en, aan de hand van dit onderzoek, de lobby op het gebied van beleid om de rechten van het kind in Afrika te versterken. Maar ook zij ondervinden dat kinderrechten op de publieke agenda zetten, de nodige problemen kan opleveren. Als je jong bent in bijvoorbeeld Ethiopië kun je te maken krijgen met meerdere problemen: vroegtijdig schoolverlaten, trouwen op jonge leeftijd, leven in slechte of onhygiënische omstandigheden en ook als er sprake is van fgm worden de rechten van het kind geschonden.
Hoe geef je deze kinderen nou een stem? Het ACPF heeft daar twee oplossingen voor bedacht. Er is speciale rechtsbijstand waar kinderen en jongeren gratis gebruik van kunnen maken. Deze is helaas alleen gesitueerd in Addis Abeba, dus voor een kleinere groep bereikbaar. De andere manier is een poll. Dit geeft jongeren in onder meer Ethiopië de gelegenheid aan te geven waar de meeste behoefte aan is.
Kinderen tussen de 15 en 29 jaar worden door het ACPF geselecteerd om te praten over hun situatie. Het doel van deze poll is om de problemen met kinderrechten en hun welzijn op de publieke agenda te zetten. Zowel de kinderen uit de dorpen als de kinderen van de straat krijgen op deze manier een stem. Natuurlijk is dit niet altijd makkelijk om alle soorten groepen kinderen te bereiken (van platteland tot stad en van straatkinderen tot rijke kinderen) en daarmee zijn de uitkomsten niet altijd geheel representatief, toch is het een effectieve manier omdat het de kinderen zelf zijn die de problemen aandragen. Maar je moet er wel een lange adem voor hebben. Pas wanneer een behoefte echt bekend wordt, bijvoorbeeld door het gebruik van de media en dan met name de radio, zal er binnen de regering iets aan gedaan worden. Hier kunnen dus wel jaren overheen gaan. Dus of de kinderen die meededen aan de poll er zelf ook iets aan hebben is de vraag. Wel hebben zij een bijdrage geleverd aan de verbeterde levensomstandigheden in het leven van hun jongere broertjes of zusjes.
Young Talent Ethiopia
Op de een na laatste dag in Ethiopië kregen we nog een mooi afscheidscadeau: we mochten een kijkje nemen bij Young Talent Ethiopia (YTE). Deze jonge organisatie (2008) is opgezet door twee bijzonder gemotiveerde en toegewijde zussen, Yodit en Yewbdar, die voorlichtingen faciliteren op middelbare scholen. Deze voorlichtingen richten zich op ‘family planning’ en ‘reproductive health’ en zijn bedoeld voor kinderen die zelf de minste mogelijkheden hebben om kennis op te doen over seksuele en andere gerelateerd onderwerpen. Op drie overheidsscholen krijgen nu dertig kinderen verdeeld over twee groepen, boven en onderbouw, één jaar lang wekelijks 20 minuten gratis lessen. Volgend jaar zijn andere scholen aan de beurt. De voorlichtingen worden gegeven door vrijwilligers. Het is heel bewonderenswaardig hoe YTE vrijwillige voorlichters heeft gevonden, dit is namelijk niet heel gebruikelijk in Ethiopië. De voorlichters zijn allemaal via via gevonden en door werving op onderwijsinstellingen. De voorlichtingen zijn niet alleen leerzaam gebleken voor de kinderen, maar ook de 23 voorlichters hebben heel wat geleerd door hun deelname. ‘Eerst werden ze nog allemaal benauwd bij het idee zichzelf publiekelijk voor te moeten stellen, nu bespreken ze met de kinderen lastige en ongemakkelijke onderwerpen vol zelfvertrouwen’ zegt Yodit. Deze verandering is gekomen door het vele oefenen dat de vrijwilligers samen en onder leiding van Yodit en Yewbdar hebben gedaan. Gezamenlijk hebben ze geoefend om te gaan met lastige situaties en spreken voor de klas en daarnaast hebben de vrijwilligers grotendeels zelf hun lessen opgezet.
Ook houden alle voorlichters een wekelijks logboek bij waarin zij hun voortgang en obstakels beschrijven. Deze worden dan weer maandelijks bekeken door Yodit en eventueel wordt er met de betreffende voorlichter aan gewerkt. Wat vooral belangrijk is voor Yodit en Yewbdar is dat de vrouwen zelf oplossingen bedenken en op die manier hun zelfvertrouwen vergroten. Yodit benadrukt dat de vrijwilligers facilitators zijn in de klas en geen docenten. Zo kunnen ze op een meer informele manier met de kinderen en jongeren communiceren.
Het belang van radio
Radio is in Afrika nog steeds een machtig middel om je doelgroep te bereiken. Met ‘nieuwe media’ doelen wij op internet, in Ethiopië is nieuwe media de radio en verwijst men met oude media naar dans en drama: eveneens nog steeds krachtige kanalen om een boodschap de gemeenschap in te sturen. Steeds weer wanneer we met een organisatie of jongeren spraken over voorlichting, kwam radio als middel naar voren. Maar dat is ook niet zo raar, in het Siraro district hebben we geen krant of computer gezien, zelfs het district office schrijft brieven op een typemachine (met carbonpapier), en er is geen hut met televisie. Het enige apparaat dat we spotte was een transistorradio op de schouder van een jongen
Een van de grootste commerciële radiostations in Ethiopië is Radio Fana. Het hoofdgebouw van Radio Fana bevindt zich in een hermetisch afgesloten hoog gebouw in Addis Abeba. Hier zijn de live studio’s en werken dagelijks tientallen journalisten aan verschillende radioprogramma’s. Fana weet heel goed dat radio een krachtig middel is in het voorlichten van Ethiopiërs, zo vertelde de programma directeur ons. Ze proberen er dan ook zo slim mogelijk mee om te gaan. Zo zendt Fana niet alleen in het Amhaars uit, de nationale taal, maar ook in andere dialecten en talen die in Ehtiopië door een van de ruim zeventig volken gesproken worden, zoals Somali en Afar. In die uitzendingen wordt onder meer meisjesbesnijdenis besproken. Fana probeert dit zo journalistiek mogelijk aan te pakken door zowel voor- als tegenstanders aan het woord te laten. Toch werken ze ook samen met organisaties op dit gebied, hun voornaamste doel is dan ook het voorlichten over de schadelijke traditie.
Vooral in de Afar-regio (waar net als in Somaliland infibulatie de meest voorkomende vorm van meisjesbesnijdenis is) is dit belangrijk. In deze regio wonen veel nomaden. Deze gemeenschappen blijven nooit lang op dezelfde plek waardoor voorlichtingskanalen zoals een ABE center of een health extension worker (werkzaam in het Siraro district en altijd aanwezig in de gemeenschap) hier geen effect hebben. Door bijvoorbeeld religieuze leiders uit te nodigen in het radioprogramma kan het onderwerp meisjesbesnijdenis besproken worden en kan een leider kenbaar maken dat het niet in de Koran staat. Ook kan het publiek participeren door in de uitzending vragen te stellen (als ze een telefoon hebben, maar die hebben we dan weer wel regelmatig op het platteland gespot). Met een bevolking van bijna 80 miljoen mensen heb je in Ethiopië altijd een groot bereik en daar zijn ze zich bij Fana zeker van bewust. Samen met rolemodels als artiesten en belangrijke figuren uit de gemeenschap voor wie er radio wordt gemaakt, blijft Radio Fana daarom de strijd aangaan tegen HTPs zoals meisjesbesnijdenis.
Een bezoek aan het Fistula Hospital in Addis
Voor achtergrondinformatie over fistula: zie onderaan deze post.
Op woensdag bezochten wij het Hamlin Fistula Hospital in Addis. Dit werd een bezoek wat een diepe indruk achterliet op ons allemaal. De kliniek is omringd door een prachtige tuin met kleurige bloemen en nadat we ontvangen werden in een bezoekerszaal maakten we een rondje over de compound. Verwonderend over de omgeving liepen we over het terrein, totdat we opeens midden in de ziekenzaal stonden, omringd door 135 bedden met vrouwen die voorzichtig naar ons lachten of stilletjes voor zich uit staarden. Met kippenvel stapten we naar buiten en liepen we door naar de ‘maternity ward’, waar (hoog-)zwangere vrouwen en vrouwen met pasgeboren baby’tjes op bedden lagen. Op deze afdeling liggen vrouwen die eerder behandeld werden voor fistula en die nu (verplicht) scherp gecontroleerd worden tijdens en na een volgende zwangerschap. Vervolgens liepen we naar de fysio-zaal, waar vrouwen oefeningen deden en waar we een jonge vrouw zagen liggen met kussens op haar billen. De vrouw die ons rondleidde vertelde dat zij 7 jaar ‘in de schaduw’ had geleefd. Nadat zij slachtoffer was geworden van fistula werd zij door haar familie naar een klein hutje verbannen, waar ze weinig en slechte voeding kreeg en niet buiten kwam. Toen zij bij het ziekenhuis aankwam woog ze 23 kilo en kon ze niet meer rechtop staan. Inmiddels gaat het dankzij langdurige behandeling naar omstandigheden goed met haar. Het bezoek sloten we af met de mogelijkheid om vrolijk gekleurde schalen te kopen, gemaakt door de patiënten. De opbrengst gaat direct naar vrouwen met zulke ernstige fistula-klachten dat zij niet meer behandeld kunnen worden (5 % van de gevallen). Zij krijgen een stoma en kunnen vanwege de medische en hygiënische consequenties niet meer terug naar hun gemeenschap. In een speciaal dorp leren zij een zelfstandig bestaan op te bouwen, onder andere door scholing en het maken van deze producten. Bepakt en bezakt met schalen en mandjes verlieten wij dan ook het ziekenhuis.
Fistula
Een obstetrische fistel is een (abnormale) opening tussen blaas en/of endeldarm en de vagina, die ontstaat tijdens een langdurige bevalling waarbij beschadiging van de weefsels van de blaas of de endeldarm optreedt. Door de opening die dan ontstaat naar de vagina verliest de vrouw voortdurend urine of uitwerpselen. Onbehandelde fistula hebben vaak ernstige lichamelijke en sociale consequenties. Vanwege de geur worden vrouwen vaak gestigmatiseerd in reguliere ziekenhuizen en buitengesloten door hun gemeenschap. In 98 % van de gevallen overleeft de baby de bevalling niet.
Fistula kunnen (indirect) gerelateerd zijn aan HTPs. Met name verkrachting, early marriage en de ernstigste vorm van FGM (infibulatie) kunnen langdurige bevallingen en daarmee fistula veroorzaken. Volgens de voorlichtster van dit ziekenhuis kwamen zij echter nauwelijks besneden vrouwen tegen. Wel zijn de vrouwen die behandeld worden vaak erg jong. Veel mogelijke oorzaken van langdurige bevalling komen ook in westerse landen voor, bijvoorbeeld een stuitligging. Echter, door de gebrekkige toegang tot zorg op het Ethiopische platteland worden dergelijke zaken bijna nooit op tijd ontdekt waardoor vrouwen soms dagenlang in een hutje liggen met weeën terwijl er geen medisch opgeleid personeel in de buurt is.
Een belangrijke aspect van fistulaproblematiek is de preventie; herkenning is uitermate belangrijk voor adequate doorverwijzing. In het ziekenhuis worden daarom verpleegkundigen en gynaecologen uit andere ziekenhuizen getraind en daarnaast leiden ze meiden afkomstig van het platteland in 3 jaar op tot verloskundigen en fistula-specialisten. Zij moeten vervolgens minstens 2 jaar in hun eigen gemeenschap werken.
Voor meer info over het ziekenhuis: www.hamlinfistula.org
Leestip: The Hospital by the River, geschreven door de oprichtster: Catherine Hamlin














